|
سیستم نگهداری منابع دیجیتال نوسا نسخه ٢
در نسخه ٢ سیستم نگهداری منابع دیجیتال از ساختارهای نوین سلسله مراتبی (درختی)
برای دستهبندی و نگهداری منابع دیجیتال استفاده شده است. این ویژگی باعث کاهش مشکلات
ناشی از ذخیره اطلاعات به فرم ساختارهای سنتی تکسطحی، نظیر مارک و نزدیکتر شدن به
ساختارهای نوین، نظیر FRBR و ISAD میشود. علاوه بر آن سیستم نگهداری منابع دیجیتال
نسخه ٢ کاملا مستقل از سیستم جامع اطلاعرسانی سیمرغ میباشد. به عبارت دیگر سازمانها،
شرکتها و مراکز اسناد در صورت عدم نیاز به اطلاعات فهرستنویسی یا کتابشناختی میتوانند
آرشیو منابع دیجیتال خود را بطور مستقل در این نرمافزار نگهداری و مدیریت نمایند و
توسط سرویس وب مستقل آن ارائه خدمات نمایند. در زیر به بخشی از امکانات جدید نسخه ٢
اشاره میگردد:
1) دستهبندی درختی منابع دیجیتال
برای ایجاد درخت منابع دیجیتال میتوان منابع را بصورت محتوایی و یا آرشیوی دستهبندی
نمود. ساختار درختی منجر به رها شدن از مشکلات ناشی از ساختارهای تک سطحی نظیر مارک
میشود و ملاحظه درخت منابع دیجیتال و حرکت در دستهبندی مناسب این امکان را به استفادهکننده
میدهد که به منبع دیجیتال مورد نظر سریعتر دسترسی پیدا کند.
2) الصاق کد به هر منبع دیجیتال
با اختصاص یک کد خاص به هر منبع دیجیتال، نه تنها امکان دسترسی سریع و بدون ابهام به
آن منبع فراهم میگردد بلکه هر کد خود نشاندهنده جایگاه و نوع منبع در درخت منابع دیجیتال
میباشد.
3) فراخوانی گروهی منابع دیجیتال
یکی از بهترین امکانات نسخه جدید فراخوانی گروهی منابع دیجیتال میباشد. بدینترتیب
که با مشخص کردن یک پوشه و یا فولدر تمامی فایلهای دیجیتالی که در آن قرار دارد به
یکباره به داخل سیستم اضافه میگردد. این کار باعث تسریع در روند ورود اطلاعات منابع
دیجیتال شده است.
4) ذخیره فایل منبع دیجیتال در بیرون از
پایگاه
برخی از فایلهای منابع دیجیتال از نظر حجم آنقدر بزرگ میباشند که ذخیره آنها در یک
رکورد SQL کاملا غیرمنطقی است و سبب کاهش شدید عملکرد سیستم میشود، به همین دلیل باید
آنها را در بیرون از پایگاه ذخیره کرد ولی مدیریت آنها همچنان در نرمافزار صورت خواهد
گرفت.
5) تعریف دسترسی به منبع دیجیتال از طریق
درخت
در صورت نیاز به تعریف سطح دسترسی خاص برای استفادهکنندگان به برخی از منابع دیجیتال
امکانی فراهم شده که از طریق درخت منابع دیجیتال این کار انجام پذیر باشد. به عنوان
مثال ممکن است در یک مرکز بخواهیم یک استفادهکننده به کتابهای دیجیتال دسترسی داشته
باشد اما به پایاننامهها نداشته باشد، مسلما تعریف سطح دسترسی برای این استفادهکننده
از طریق درخت به مراتب آسانتر است.
6) کنترل IP رایانه استفادهکنندگان
گاهی بدلیل اهمیت بیش از حد و یا محرمانه بودن یک یا چند نوع منبع دیجیتال لازم است
تا استفادهکننده بصورت کنترل شده و فقط در محدوده مکانی خاصی قادر به مشاهده آنها
باشد. مثلا متن پایاننامهها که فقط در محیط کتابخانه در دسترس استفادهکنندگان باشد.
این امکان در نسخه جدید با کنترل IP رایانه استفادهکننده فراهم شده است.
7) جدا شدن متن منبع دیجیتال از خود منبع
یکی از بزرگترین مشکلات در جستجوی متن منابع دیجیتال، استفاده غیراستاندارد و نامناسب
از متون فارسی در فایلهای PDF و DJVU میباشد. برای برطرف شدن این مشکل ابزاری ایجاد
گردیده که کاربر بعد از استخراج متن منبع بتواند آنرا ملاحظه و در صورت نیاز اصلاح
نماید. از طرف دیگر ممکن است منبع دیجیتالی داشته باشیم که خود بصورت متنی نباشد ویا
مانند نسخ دستنویس استخراج متن آن ممکن نباشد، ولی بخواهیم به آن متنی را الصاق نمائیم
تا قابل جستجو گردد، با کمک این ابزار این امر امکانپذیر است.
• نکته مهم:
نسخه ٢ سیستم نگهداری منابع دیجیتال نوسا به همراه نسخه ٠٥/٦ سیستم اطلاعرسانی سیمرغ
عرضه گردیده است. از آنجائیکه تغییر نسخه ٥ و ٦ به ٠٥/٦ رایگان است، لذا جهت تغییر
نسخه با بخش پشتیبانی شرکت تماس حاصل نمائید. در ذیل به مهمترین امکانات جدید مرورگر
سیمرغ اشاره میگردد:
امکانات جدید در مرورگر سیمرغ نسخه ٠٥/٦
1) جستجو در موجودی فارسی شبکه سیمرغ و رکوردهای مرجع نوسا(Brain Center)
در نسخه قبلی این امکان فقط برای کتابهای لاتین ایجاد شده بود اما در نسخه
جدید برای کتابهای فارسی نیز پیادهسازی گردیده است.
رکوردهای مرجع نوسا از اجتماع و دستهبندی
تمام کتابهای موجود در کتابخانههای
مجهز به سیمرغ (شبکه سیمرغ) تشکیل شده است. این رکوردها به شکل مستمر و در فواصل زمانی
کاملا منظم و به شکل اتوماتیک به روز (Update) و اصلاح شده و لذا میتواند به عنوان
یک مرجع معتبر برای جستجوکنندگان و کتابداران مورد استفاده قرار بگیرد. با جستجو در
رکوردهای مرجع نوسا، فهرستی از تمام کتابخانههای مجهز به سیمرغ و دارای کتاب مورد
نظر به نمایش در میآید که اصطلاحا موجودی در شبکه سیمرغ نامیده میشود که از این طریق
کاربر میتواند نزدیکترین یا مناسبترین کتابخانه را برای امانت این کتاب انتخاب و
اقدام نماید. علاوه بر آن، کاربر امکان جستجوی موضوعی در رکوردهای مرجع را نیز به دست
میآورد که ازاین طریق میتواند جستجو را در درخت موضوعی کتابخانه کنگره (LCSH) و یا درخت موضوعی کتابخانه ملی ایران به
سمت موضوعات جزئیتر (NT)، جامعتر (BT) و یا معادل (RT) گسترش داده و در نتیجه جستجوی
خود را به سمت بازیابی نتایج دقیقتر یا کاملتر هدایت کند.
2) جستجو در Google Book
برای آشنایی بیشتر کاربر با کتاب مورد نظر، ابزاری برای هدایت کاربران به Google
Books تهیه شده است. در Google Books امکان مرور کلی (Review) مشخصات کتاب، سفارش خرید از
طریق فروشندگان اینترنتی و مشاهده نظرات منتقدین و خوانندههای کتاب وجود دارد. در
مورد تعدادی از کتابها امکان ورق زدن و مشاهده (Preview) فهرست مطالب و تعدادی از
صفحات کتاب نیز وجود دارد.
• نکته مهم: دسترسی به Google Books فقط برای کتابهای لاتین دارای ISBN قابل
استفاده است
جستجوی موضوعی در رکوردهای مرجع
|
